MESSAREA WINERY: Η ιστορική ενέργεια της Τήνου

Η ιστορία

Το βουνό του Εξώβουργου, βόρεια της χώρας της Τήνου ρίχνει την σκιά του στην Ξινάρα. Εκεί, λίγο μετά το χωριό, στις πλαγιές του δρόμου, συναντάς το νεαρό σχετικά Οινοποιείο Messarea. Η οικογένεια Παπαγεωργίου συνάντησε περπατώντας τυχαία αυτό το μέρος πριν πολλά χρόνια, το αγάπησε και αποφάσισε να επενδύσει στη γη του. Το κομμάτι αυτής της γης, ανήκε στην Μονή των Ουρσουλινών μοναχών, οι οποίες χρησιμοποιούσαν τις αναβαθμίδες, τις πεζούλες όπως τις λένε οι ντόπιοι στις πλαγιές με τις ξερολιθιές τους για να παράγουν τα προιόντα τους. Πιο πριν, η γη χρησιμοποιούνταν για αμπελοκαλλιέργεια από τους Ενετούς, άλλωστε μια έκταση με ξεχασμένες άγριες αιωνόβιες απλωταριές με Ποταμίσι που ανακαλύφθηκαν ανάμεσα στις ελιές και την άγρια βλάστηση, καταθέτουν την δική τους χρονική μαρτυρία.  « Η γη αυτή μας υιοθέτησε» μου εκμυστηρεύτηκε ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, την λάμψη στα μάτια του οποίου διακρίνεις εύκολα κάθε φορά που μιλάει για το οινοποιείο και το κρασί.

Ο αμπελώνας και η Φλαμουριά

Με πολύ μεράκι, σιγά – σιγά η γη καθαρίστηκε, οι άνθρωποι του οινοποιείου περιποιήθηκαν τα παλιά αμπέλια και φύτεψαν 30 καινούρια στρέμματα με Ασσύρτικο, Ποταμίσι και Ροζακί. Επειδή τα αμπέλια φυτεύτηκαν ανάμεσα σε άλλες καλλιέργειες, ο αμπελώνας ονομάστηκε Μεσσαριά, που είναι ο ενετικός όρος για το ενδιάμεσος  και από εκεί πήρε και το όνομα του, το οινοποιείο. Στο κέντρο του αμπελώνα υπάρχει μια υπεραιωνόβια τεράστια φλαμουριά, η οποία μαζί με την απεικόνιση του μυθολογικού κένταυρου Χείρωνα, αποτελεί το έμβλημα στο λογότυπο του οινοποιείου. Εκείνος έγινε κένταυρος και η μητέρα του δέντρο Φλαμουριάς ως αποτέλεσμα μιας αναγκαίας μεταμόρφωσης. Οι μυθολογικές αυτές αναφορές συμβολίζουν την αιώνια προσπάθεια του ανθρώπου να εξελίξει τον εαυτό του και να συμφιλιωθεί με το περιβάλλον του, μιλώντας μας έτσι για την κεντρική ιδέα της οικογένειας Παπαγωργίου: αρμονική συνύπαρξη με το περιβάλλον και την σπουδαία ιστορική γη που περιήλθε στην κατοχή τους.

Η διαχείριση του αμπελώνα είναι στα πρότυπα της αειφόρου καλλιέργειας, με βιολογικές πρακτικές, με σκοπό μελλοντικά, την πιστοποίηση του αμπελώνα ως βιολογικού.  Αγοράστηκε επίσης ένας ακόμα αμπελώνας στον Καλαθά, στην άλλη πλευρά του νησιού, όπου είναι φυτεμένα Ασσύρτικο, Μαυροτράγανο και Κουμαριανό. Όσες πεζούλες – αναβαθμίδες είχαν χαλάσει με τα χρόνια, φτιάχτηκαν από την αρχή με τις πέτρες από παλιές γκρεμισμένες ξερολιθιές και έτσι οριοθετήθηκε εκ νέου η γη , αποκτώντας μεγαλύτερη επιφάνεια και παράλληλα στερεό έδαφος για να αποφευχθεί η διάβρωση, πράγματα απαραίτητα για το αμπέλι. Τα εδάφη των πλαγιών τριγύρω από το Messarea είναι αμμοαργιλώδη ενώ το υπέδαφος είναι σχιστόλιθος και γρανίτης. Αυτό συντελεί στην παραγωγή κρασιών με συγκρατημένη αρωματικότητα, πολύ καλή δομή και χαρακτήρα, με υψηλές οξύτητες και νότες από αλάτι. Ο δυνατός ήλιος βλέπει για πολλές ώρες τα αμπέλια, ωστόσο ο αέναος ψυχρός Κυκλαδίτικος αέρας που κατεβαίνει από το βουνό, δροσίζει και ξεκουράζει τα σταφύλια, χαρίζοντας ιδανική ωρίμαση. Οι πλάγιοι δυνατοί άνεμοι σταματούν σε μεγάλο βαθμό στα κούτσουρα από τα ελαιόδεντρα και τη πυκνή φυλλωσιά των πορτοκαλιών που βρίσκονται τριγύρω από τα αμπέλια.

Το οινοποιείο

Στην ακριβώς απέναντι πλευρά από τον αμπελώνα, έχει χτιστεί ένα βιοκλιματικό οινοποιείο, απόλυτα φιλικό και εναρμονισμένο με το περιβάλλον: φτιαγμένο με πέτρα  και μέταλλο, με υπόσκαφο κελάρι,  χωρίς να χαλάει ή να επεμβαίνει την διαμόρφωση και την κλίση του εδάφους, χτισμένο σε διαφορετικά επίπεδα και περιτρυγιρισμένο με κήπο που είναι φυτεμένος με άγρια βότανα, τα οποία η οικογένεια Παπαγεωργίου πήρε από τα παρτέρια των Ουρσουλινών. Ακόμα φέρνω στη μνήμη μου τα απίθανα ξεμυαλιστικά αρώματα της άγριας λεβάντας και φασκόμηλου που μύριζαν όταν φυσούσε ο δυνατός δροσερός αέρας που κατέβαινε από το Εξώβουργο, την ώρα της επίσκεψης. Είναι χαρακτηριστικό πως το κτίριο είναι χτισμένο με τέτοια υλικά και τρόπο, που από τον αμπελώνα στην απέναντι πλαγιά ή τα αυτόνομα σπίτια που βρίσκονται διάσπαρτα, δεν μπορείς να το ξεχωρίσεις εύκολα.

Ομολογώ πως άφησα ένα επιφώνημα, όταν μπήκα στην μεγάλη αίθουσα με τις επιβλητικές τσιμεντένιες δεξαμενές, στις οποίες η οινολόγος Έλενα Αλευρά με την ομάδα της, μετά την οινοποίηση μεταφέρει το κρασί για να στρογγυλέψει. Στο τελευταίο επίπεδο, υπάρχει η αίθουσα για τα βαρέλια, τα οποία προορίζονται να υποδεχθούν τις ερυθρές ποικιλίες.

Τα κρασιά

Αυτή τη στιγμή το οινοποιείο κυκλοφορεί 4 κρασιά στην αγορά: τον Αστραίο από 100% Ασσύρτικο, την Άλκη από 100% Ποταμίσι, το Άλως που είναι ένα blend από Ασσύρτικο και Ποταμίσι και το Άλκαρ από 100% Ποταμίσι. Όλα αντικατοπτρίζουν το terroir απόλυτα. Το Μαυροτράγανο και το Κουμαριανό βρίσκονται ακόμα σε φάση εσωτερικής αναζήτησης, καθώς η Έλενα Αλευρά δοκιμάζει τις δυνατότητές τους και το δυναμικό τους, πριν καταλήξει στο τελικό στυλ που θα κυκλοφορήσει στην αγορά.

Η Δοκιμή

Άλκαρ Ποταμίσι 2024: αρώματα από θυμάρι, λευκά άνθη πορτοκαλιάς και εσπεριδοειδή με δροσιστική οξύτητα, μέτριο σώμα, αλκοόλ 13,5% και ωραία λιπαρότητα στο στόμα που δίνει όγκο. Η επίγευση είναι μέτρια+ και αφήνει μια ωραία αίσθηση από εσπεριδοειδή και νότες αλμύρας.

Άλκαρ Ποταμίσι 2022: αποξηραμένα άνθη πορτοκαλιάς, έλαια λεμονιού, μάρζιπαν και υποψία ξηρών καρπών που φανερώνουν εξέλιξη. Η οξύτητα είναι μέτρια, το σώμα μέτριο με αρώματα από λεμόνι και μάρζιπαν με ικανοποιητική επίγευση και την χαρακτηριστική υφάλμυρη αίσθηση.

Αστραίος Ασσύρτικο 2024: αποξηραμένα άνθη πορτοκαλιάς,  λουίζα μαζί με ώριμο λεμόνι και lime και χαρακτηριστική ορυκτότητα. Κοφτερή οξύτητα και έντονο αλκοόλ ισορροπούν σε ένα κρασί γεμάτο, με ώριμο λεμόνι και lime, λουίζα και ορυκτότητα, με σχεδόν μακρά και αλμυρή επίγευση.  

Άλως Ασσύρτικο – Ποταμίσι 2025: ένα κρασί που πρoορίζεται να γίνει το entry-level του οινοποιείου αλλά μόνο τέτοιο δεν είναι, καθώς έχει ζωηρή αρωματικότητα με έντονα εσπεριδοειδή όπως λεμόνι, γκρέιπφρουτ και lime, λουίζα και μάραθο με ορυκτές νότες. Στο στόμα είναι ζωηρό, με τραγανή οξύτητα, έντονο φρούτο και με ωραία δροσιστική αίσθηση. Οι νότες αλατιού είναι και εδώ ευδιάκριτες.

Φεύγοντας, δεν μπόρεσα να μην αφεθώ για αρκετή ώρα στην υπέροχη θέα από τη βεράντα του τελευταίου επιπέδου: γραμμικοί αμπελώνες και αιωνόβια δέντρα, ενώ τριγύρω υπάρχει ένα ολόλευκο ξωκκλήσι, διάσπαρτα κτίρια  απομεινάρια των Ουρσουλινών μοναχών και τα σπιτάκια του Under The Linden Tree: ένα σύμπλεγμα από ενεργειακά αυτόνομα σπίτια που μετά βίας ξεχωρίζουν στο μάτι από μακριά και τα οποία η διεύθυνση του οινοποιείου νοικιάζει στους ενοίκους σε ένα μοντέλο λειτουργίας βασισμένο στο πρότυπο του αγροτουρισμού.

Η ενέργεια αυτής της παμπάλαιας αλλά τόσο ωραίας γης δεν γίνεται να σε αφήσει ασυγκίνητο. Μεταφορικά αλλά ίσως και κυριολεκτικά, θαρρείς και η ενέργεια αυτή πλανάται ανάμεσα στους θεόρατους πανάρχαιους βράχους και τις απλωταριές, μαγνητίζωντας τον επισκέπτη.