Τέχνη και κρασί ή όταν το κρασί γίνεται αφήγηση

Δεν επηρεάζεται μόνο το κρασί από την τέχνη. Πολλές φορές συμβαίνει και το αντίστροφο: το κρασί γίνεται πηγή έμπνευσης για τον καλλιτέχνη και μετατρέπεται σε εικόνα, λέξη, μουσική ή κινηματογραφική αφήγηση.

Πώς, όμως, μπορεί το κρασί να γίνει πηγή έμπνευσης για έναν καλλιτέχνη;

Αξίζει να αναζητήσουμε την απάντηση σε έργα καλλιτεχνών από διαφορετικούς χώρους∙ από τη ζωγραφική και τη λογοτεχνία μέχρι τη μουσική και τον κινηματογράφο. Γιατί το κρασί δεν είναι απλώς ένα ποτό. Ενέχει συμβολισμούς που συνδέονται με την απόλαυση, την έκσταση, την κοινωνικότητα, τον έρωτα αλλά και την ίδια την ανθρώπινη φύση.Χαρακτηριστικό παράδειγμα στη ζωγραφική αποτελεί ο «Βάκχος» (1598) του Καραβάτζιο. Ο θεός του οίνου, Διόνυσος, κρατά ένα κύπελλο με κρασί, ενώ στο κεφάλι του φορά στεφάνι από κληματίδες αμπέλου. Το κρασί εδώ δεν είναι απλώς ένα στοιχείο του έργου· αποτελεί μέρος της ίδιας της ταυτότητας του προσώπου που απεικονίζεται.

Στη λογοτεχνία, ο γάλλος ποιητής Σαρλ Μπωντλαίρ αφιερώνει στο κρασί μια ολόκληρη ενότητα στο βιβλίο του «Τα Άνθη του Κακού» (Les Fleurs du Mal, 1857) με τίτλο «Το κρασί» (Le Vin). Εκεί, ο Μπωντλαίρ παρουσιάζει το κρασί ως μέσο απόδρασης για τους φτωχούς και τους κατατρεγμένους, αλλά ταυτόχρονα, και ως πηγή καλλιτεχνικής έκστασης. Από ένα καθημερινό αντικείμενο μετατρέπεται έτσι σε ένα σύμβολο φυγής από την πραγματικότητα.

Στη μουσική, από την άλλη, ο Τζουζέπε Βέρντι και η «La Traviata» μάς χαρίζουν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Το παγκοσμίως γνωστό «Libiamo ne’ lieti calici» –το περίφημο «Brindisi»– είναι ένας ύμνος στο κρασί και τον έρωτα. Εδώ το κρασί λειτουργεί ως καύσιμο για τη γιορτή, την κοινωνική συναναστροφή και την απόλαυση.

Και φυσικά, από τη λίστα μας δεν θα μπορούσε να λείπει ο κινηματογράφος. Ο Αλεξάντερ Πέιν, μέσα από την ταινία «Πλαγίως» (Sideways, 2004), δημιούργησε μια ολόκληρη ιστορία γύρω από την κουλτούρα του κρασιού. Το ταξίδι των δύο πρωταγωνιστών στους αμπελώνες της Καλιφόρνιας δεν αφορά μόνο το κρασί. Οι ποικιλίες που πρωταγωνιστούν, όπως το ευαίσθητο Pinot Noir, λειτουργούν ως μεταφορά για την ανθρώπινη προσωπικότητα, την ευαισθησία και τις σχέσεις.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον κοινό στοιχείο του κρασιού και της τέχνης: και τα δύο μπορούν να μας αφηγηθούν μια ιστορία. Ένα κρασί μπορεί να μας μιλήσει για έναν τόπο, έναν άνθρωπο, μια εποχή ή μια στιγμή. Και, όπως ένα έργο τέχνης, μπορεί να μας δημιουργήσει συναισθήματα που δεν εξηγούνται πάντοτε εύκολα με λέξεις.

Tip για το ποτήρι: Δεν έχει σημασία μόνο η τέχνη, αλλά και το ίδιο το κρασί. Επηρεασμένος, λοιπόν, από την τελευταία αναφορά, θα προτείνω ένα ελληνικό Pinot Noir του Κτήματος Dio Fili. Και για μια λευκή επιλογή: Chronos λευκός από το Κτήμα Αργυράκη. Until next time… Cheers!