Skip to content

Η ιστορία πίσω από την αμερικάνικη Motown Records.

DATE

SHARE THIS ARTICLE

Η Motown γνωστή στα πρώτα χρόνια λειτουργίας της και ως Hitsville, είναι η δισκογραφική εταιρεία που ιδρύθηκε σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου του 1959 από την Berry Gordy, Jr. με 800 δολάρια, δανεικά από την οικογένειά του, στο Detroit, στο Μίσιγκαν των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, με σκοπό την προώθηση των μαύρων καλλιτεχνών και την ανάδειξη της soul μουσικής, μέσα από ένα ήχο που θα άγγιζε την αμερικανική νεολαία. Στη συνέχεια, πήρε τη μορφή νομικού πρόσωπου ως Motown Record Corporation στις 14 Απριλίου 1960.

Ο Berry Gordy

Ο 30χρονος μαύρος πρώην μποξέρ έως τότε δούλευε μερικές ώρες την ημέρα στο εργοστάσιο της Ford στο Detroit, αλλά τις υπόλοιπες τις περνούσε γράφοντας μουσική ως νέος τραγουδοποιός και παραγωγός δίσκων. Στο μυαλό του τριγυρνούσε συνεχώς ένας νέος ήχος που θα αναμίγνυε την soul, με τα gospel και το blues, πράγμα που του είχε γίνει έμμονη ιδέα μέσα από την αληθινή αγάπη του για την μουσική.

Η ονομασία που έδωσε στην δισκογραφική του εταιρία προέρχονταν από τις λέξεις Motor και Town που ήταν η εναλλακτική ονομασία του Detroit, την πόλη όπου έδρευαν οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες της Αμερικής.

H Martha Reeves χαζεύει τους δίσκους της Motown σ’ ένα δισκάδικο στο Detroit.

Ανάμεσα στους συνεργάτες του ήταν η αδερφή του Gwen, ο Tyran Carlo, η Janis Bradford και ο Smokey Robinson και ανάμεσα στους καλλιτέχνες που ερμήνευσαν τραγούδια του Berry Gordy, στο πρώιμο στάδιο της Motown, στη δισκογραφική Jobete, ήταν η Jackie Wilson, o Marv Johnson και η Etta James. Μεταξύ των δραστηριοτήτων του υπήρξε παραγωγός των Miracles, δίνοντας τις πρωτότυπες μάστερ – ταινίες τους, πρώτα στην END και μετά στην CHESS γνωρίζοντας κάποιες επιτυχίες, όπως το Bad Girl που κατάφερε να μπει στο αμερικανικό Top100 στα τέλη του 1959. Την ίδια εποχή, η αδερφή του έφτιαξε τη δική της δισκογραφική, ANNA, δίνοντάς της το όνομα μιας άλλης αδερφής τους, η οποία έκανε επιτυχίες με τους Paul Gayten και Barrett Strong, όπως το κλασικό σήμερα Money που μπήκε στο Top30.

O Smokey Robinson

Αυτή η επιτυχία παρακίνησε τον Berry Gordy και με την ενθάρρυνση και προτροπή του Smokey Robinson, που ήταν κατά δέκα χρόνια νεώτερός του, αποφάσισε να ξεκινήσει την Motown Records. Ουσιαστικά, η αρχή έγινε τον Ιούνιο του 1960 με το 45άρι των Satintones, My Beloved/Sugar Daddy, ενώ έναν μήνα αργότερα ιδρύθηκε η πρώτη ετικέτα Tamla-Motown που αρχικά ήταν να ονομαστεί Tammy από την επιτυχία της Debby Reynolds του 1957, αλλά για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων, ο Gordy κατέληξε στο Tamla.

Τον πρώτο καιρό της Tamla-Motown γνωρίζουν επιτυχίες δίσκοι, όπως τα Shop Around των Miracles, που στις αρχές του ’61 έφθασε στο Νο 2, πουλώντας ένα εκατομμύριο αντίτυπα, η τέταρτη κυκλοφορία της εταιρίας Bye, Bye Baby της Mary Wells που μπήκε στο Top50 στα τέλη του ίδιου έτους, οι Marvelettes με το Please Mr. Postman που χάρισαν το πρώτο Νο1 στην Tamla-Motown. Ένα τραγούδι που διασκεύασαν και οι Beatles στο δεύτερο τους δίσκο με τίτλο With The Beatles το 1963, ενώ συμπεριέλαβαν και άλλες δύο επιτυχίες της Motown, τα Money και You Really Gotta Hold On Me. Αργότερα, το Jamie του Eddie Holland επανέφερε στο Top50 τη δισκογραφική του Gordy.

H Brenda Holloway

Αυτή ήταν η αρχή της ιστορίας της Motown, της δισκογραφικής που έβγαζε ένα ήχο ζεστό και οικείο και έβρισκε όλο και μεγαλύτερη ανταπόκριση στο νεανικό κοινό. Αυτός ο «φίνος» ήχος ήταν κάτι που ονειρευόταν ο Berry Gordy και ξημεροβραδιαζόταν στην εταιρία για να κάνει το όραμά του πραγματικότητα. Ο ιδρυτής της εταιρίας μάλιστα τοποθέτησε μια μεγάλη πινακίδα στα μπροστινά παράθυρα της που έγραφε το σύνθημα Hitsville U.S.A., όταν μετακόμισε σε ένα μεγαλύτερο κτίριο, στην οδό 2648 W. Grand Blvd, δείχνοντας την αλαζονεία του. Στο σπίτι αυτό όπου βγήκαν αληθινά τα όνειρα των αστεριών της Motown και τα δικά του.

Το σπίτι της Motown Records στο Detroit.

Funk Brothers: Οι αφανείς ήρωες

Το 1959 ο Berry Gordy συγκέντρωσε τους καλύτερους μουσικούς της Jazz και των Blues, δημιουργόντας το δικό τους μύθο στη θρυλική γειτονιά του Detroit, τη Motown. Σ’ ένα μικρό σπίτι, στο μικρό του υπόγειο ήταν το θρυλικό Στούντιο Α, Ο λάκος με τα φίδια, όπως το είχαν βαφτίσει οι ίδιοι. Οι Funk Brothers ήταν οι μουσικοί πίσω από τους ερμηνευτές, αλλά και τα φωνητικά σύνολα. Σπουδαίοι μαύροι και λευκοί μουσικοί, οι αφανείς ήρωες της Motown, που μπορεί έπαιζαν απίστευτα πράγματα και δημιούργησαν αυτό το φανταστικό και αναγνωρίσιμο ήχο που έφτανε στα αυτιά μας, όμως στερήθηκαν τη δόξα.

Ήταν η πιο μεγάλη μηχανή επιτυχιών στην ιστορία της μουσικής. Συνήθως, τα ονόματά των Funk Brothers δεν αναφέρονταν καν στους δίσκους, όμως χωρίς αυτούς ο ήχος της Motown δεν θα ήταν ο ίδιος. Ανάμεσά τους, ένας από τους σπουδαιότερους μπασίστες όλων των εποχών, ο βασανισμένος James Jamerson, που πέθανε το 1983. Η πρώτη τους περιοδεία στην Αμερική έγινε το 1962 με συναυλίες σε 31 πόλεις. Η ιστορία των Funk Brothers έχει καταγραφεί και υπάρχει στο dvd Standing In The Shadows Of Motown. Μια ταινία του Paul Justman που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα με τον τίτλο Τα Μελωδικά Τραγούδια της Motown, το 2006.

Ο μοναδικός αλλά και αδικοχαμένος Marvin Gaye.

Μια μουσική χαρούμενη, λυπημένη, ρομαντική, χορευτική, ψυχωμένη που άλλαξε τον ήχο της Αμερικής. The Sound of Young America όπως το ονόμασε ο Berry Gordy και τον υποστήριζαν ονόματα όπως οι: Stevie Wonder, The Temptations, Diana Ross and The Supremes, Jackson 5, Marvin Gaye, The Four Tops, Smokey Robinson and The Miracles, Diana Ross, Gladys Knight and The Pips, Jr. Walker & The All Stars, Martha & The Vandellas, The Marvellettes, Mary Wells, Commodores, Boyz II Men και DeBarge. Τα μεγαλύτερα αστέρια που καθιέρωσαν και συνέχισαν αυτόν τον ήχο που έγινε γνωστός ως Motown Sound. Ένας ήχος σαν να τον συναρμολόγησε ο Gordy, όπως έκανε άλλωστε με τ’ αυτοκίνητα στην αυτοκινητοβιομηχανία που δούλευε.

Η συνθετική ομάδα της Motown: Eddie Holland και Lamont Dozier στα μέσα των 60s‘.

Μαζί του δούλευε και η περίφημη συνθετική ομάδα των Eddie Holland, Lamont Dozier, Brian Holland (Holland-Dozier, Holland ή H-D-H) που έγραφαν την μία μετά την άλλη επιτυχία. Το 1968, η εταιρεία είχε πέντε επιτυχίες στο Top10 στο Hot100 του Billboard, ενώ πέτυχε ένα άλλο πρωτοφανές επίτευγμα, καταλαμβάνοντας τις τρεις πρώτες θέσεις για έναν ολόκληρο μήνα.

Ο μικρός Stieve το 1961 σε ηλικία 11 ετών προσχωρεί στο δυναμικό της Motown Records.

Ο Gordy ανακάλυψε σε ηλικία 11 ετών τον Stevie Wonder ή Little Stevie όπως τον αποκαλούσαν, στα πρώτα εκείνα νεανικά του βήματα. Ένα ανεπανάληπτο ταλέντο που έφερε στην Motown, καθώς και τον Marvin Gaye που ήθελε να γίνει τζαζ τραγουδιστής, αλλά τον έπεισε να τραγουδήσει soul, κάνοντας τη γνωστή και πετυχημένη καριέρα. Μεγάλο αστέρι -φυσικά- υπήρξε η Diana Ross με τις Supremes.

Τι ήταν λοιπόν ο ήχος της Motown; Υπέροχες μελωδίες, ρυθμικά χτυπήματα χεριών, απίθανες μπασογραμμές και αξεπέραστες ενορχηστρώσεις. Ερωτικά τραγούδια που έλεγαν απλές ιστορίες με χαρούμενο ή θλιμμένο τρόπο. Ένας μεγάλος κατάλογος ελκυστικών τραγουδιών όπως τα Heat Wave, Dancing In Te Street, Tracks Of My Tears, My Guy, Baby Love, Where Did Our Love Go?, You’ve Really Got A Hold On Me και πολλά ακόμη διαχρονικά τραγούδια με τον αναγνωρίσιμο ήχο της Motown. H προσπάθεια του Berry Gordy να επιβάλλει τον ήχο των νέων της Αμερικής (Sound of Young American), κάτι που έγραφε στα εξώφυλλα και στις ετικέτες των δίσκων της Motown και που σφράγισε την εποχή του βινυλίου.

Στις 23 Ιουνίου του 1963, ο Martin Luther King επισκέπτεται το Cobo Hall στο Detroit για να δώσει την ιστορική ομιλία με τίτλο I Have A Dream (Έχω ένα όνειρο), η οποία ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε από τον Motown με τίτλο The Tracks Of My Tears το 1965, μέσα από την ομώνυμη επιτυχία των Miracles με τον Smokey Robinson.

Στη συνέχεια το 1964, έφθασε το πρώτο κύμα επιτυχίας στο Ηνωμένο Βασίλειο με την Mary Wells και τις Supremes να έχουν την πρωτιά. Τον επόμενο χρόνο, η ετικέτα Tamla-Motown κυκλοφόρησε επίσημα με μια περιοδεία γεμάτη αστέρια, που έπαιξαν σε πόλεις και κωμοπόλεις σε ολόκληρη τη Βρετανία. Από τους Supremes, Martha & The Vandellas, The Miracles with Smokey Robinson, μέχρι τον -14χρονο τότε- Stevie Wonder. Καλλιτέχνες που έφεραν την ψυχή και το R&B στο mainstream.

Classic Motown The Invasion Begins: Το πρώτο «βρετανικό κύμα» της Motown με όλα τα στέρια της έτοιμο για την πρώτη περιοδεία στην Μεγάλη Βρετανία.

Το 1966 ένα άσημο συγκρότημα της Motown, οι Mynah Birds, στο οποίο συμμετείχε ο άγνωστος τότε Rick James και κατοπινός μεγάλος αστέρας της, μαζί με τον Neil Young, ηχογράφησαν το ντεμπούτο τους, It’s My Time, στην εταιρία του Berry Gordy. Ένα τραγούδι που έμεινε ακυκλοφόρητο για 40 χρόνια και συμπεριλήφθηκε τελικά το 2006 μαζί με το Go on and Cry στην συλλογή The Complete Motown Singles, Vol. 6 : 1966.

Ακούστε τα εδώ (Νο13-14): https://spoti.fi/2WSuU1g

Την εποχή των ταραχών στο Detroit το 1967, τα πράγματα άλλαξαν. Ο Berry Gordy μετακόμισε στο Λος Άντζελες στις αρχές της δεκαετίας του 70, μετά την μεγάλη επιτυχία του Marvin Gaye ,What’s Goin’ On, αναζητώντας ένα νέο ήχο. Την ίδια εποχή, η χρυσή συνθετική ομάδα Holland – Dozier – Holland αποχώρησε από την Motown δυσαρεστημένη από το ύψος των αμοιβών της.

Ενώ οι Jackson 5 γνώριζαν μεγάλη επιτυχία με το ντεμπούτο άλμπουμ τους τo 1968, πετυχαίνοντας μεταγραφή από την Steel town Records στην Motown, με τέσσερις επιτυχίες στο Νο1, το κλίμα δεν ήταν πια το ίδιο στην Motown, που μπροστά στην πρόκληση της νέας δεκαετίας και των νέων μουσικών ρευμάτων, έδειχνε εξαντλημένη.

Ωστόσο, στις αρχές της δεκαετίας του 70, γνώρισε την μεγαλύτερή της ίσως επιτυχία με το δίσκο What’s Goin On και τον Marvin Gaye να κάνει πάταγο, παρ’ όλο που ο Gordy δεν ήταν σύμφωνος με τον τίτλο του τραγουδιού. Στο άλμπουμ αυτό, οι Funk Brothers, σύμφωνα με τους ίδιους, έπαιξαν την καλύτερη μουσική έως τότε. Όμως η μετακίνηση της Motown στο Λος Άντζελες σήμανε και το τέλος της συνεργασίας τους με τη δισκογραφική του Berry Gordy. Έτσι, επέστρεψαν στη βάση τους, παίζοντας μουσική στα clubs του Detroit.

Ο Stevie Wonder, ενήλικος πια στα 21 του, απέκτησε τον έλεγχο της μουσικής του κυκλοφορώντας μια σειρά από σπουδαίους δίσκους όπως τα Talking Book, Innervisions και Songs In The Key Of Life από το 1972 έως το 1976.

Η ανεπανάληπτη Diana Ross με τις Supremes: Florence Ballard και Mary Wilson.

H Motown είναι πια περισσότερο εγκεφαλική και σοφιστικέ, σύμφωνα με τις επιταγές της εποχής, απ’ ότι στη δεκαετία του 60 που ήταν πιο «ελαφριά». Μια δημιουργική στροφή για την εταιρία του Gordy, που έμελλε να είναι και η τελευταία της. Την ίδια εποχή, ο Gordy επεκτείνει τη δραστηριότητά του και στο κινηματογράφο, κάνοντας δυο σπουδαίες ταινίες με πρωταγωνίστρια το μεγάλο αστέρι της Motown, την Dianna Ross, στο ρόλο της Billie Holiday, το Lady Sings The Blues το 1972. Μια ταινία υποψήφια για 5 Oscart και την Diana Ross υποψήφια για την Καλύτερη Ερμηνεία, ενώ παράλληλα πρωταγωνιστεί και στο Mahogany (1975) του Gordy. Και οι δύο παραγωγές της Motown Productions.

Ο Berry Gordy, ιδρυτής του Motown, σήμερα σε ηλικία 92 ετών, παραδέχεται ότι δεν έκανε πάντα το σωστό. Μία περίπτωση ήταν αυτή του δίσκου Cloud Nine (1969) των Temptations ,που παρ’ όλο που βραβεύτηκε με Grammy, ο ίδιος δεν ήθελε να κυκλοφορήσει!

H διαφωνία του Gordy με τους Temptations

Ως ιδρυτής του Motown, έχει το μουσικό αυτί και μόλις άκουγε ένα τραγούδι ήταν σε θέση να γνωρίζει αν θα γίνει επιτυχία ή όχι. Ένας μουσικός θρύλος που έχει δημιουργήσει πολλούς σημαντικούς καλλιτέχνες και έχει σημειώσει επιτυχίες που έφθασαν στην κορυφή των charts του Billboard, ενώ πολλοί ήταν και νικητές των Βραβείων Grammy. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών, παραδέχεται ότι δεν έκανε πάντα τη σωστή επιλογή.

Οι Temptations όπως εμφανίστηκαν στο Ed Sullivan Show.

Όταν ο Γκόρντι εμφανίστηκε στο Master Class της Oprah, παραδέχθηκε ότι ένα άλμπουμ των Temptations που δεν ήθελε να κυκλοφορήσει, έμελλε να γίνει το πρώτο άλμπουμ της Motown που πήρε Grammy! Ο λόγος ήταν ότι πίστευε πώς δεν ταιριάζει με το όραμά του για τη Motown. Ευτυχώς, ως ιδρυτής της εταιρείας, ήταν τόσο αφοσιωμένος στη δημοκρατική της δομή και επέτρεψε στον εαυτό του να περάσει η γνώμη των συναδέλφων του στη Motown. Αυτό ακριβώς συνέβη με το άλμπουμ Cloud Nine των Temptations.

«Μιλούσε για ουσίες και δεν ήθελα να το βάλω», δήλωσε ο Gordy. «Το προσωπικό μου όμως ψήφισε υπέρ. Ήμουν πολύ, πολύ αναστατωμένος.»

Έτσι, η Motown κυκλοφόρησε το Cloud Nine, παρά την αποδοκιμασία του Gordy, ενώ το τραγούδι του τίτλου του άλμπουμ κέρδισε το Grammy for Best Rhythm & Blues Group Performance, Vocal και Instrumental το 1969.

Παίξε και κέρδισε ένα Motown Mini Cooper.

Το Grammy του δίσκου των Temptations εκτόξευσε τη δημοτικότητα της Motown η οποία ξεκίνησε έναν διαγωνισμό, δίνοντας την ευκαιρία στους θαυμαστές να κερδίσουν ένα Motown Mini! Ο διαγωνισμός ζητούσε από τους διαγωνιζόμενους να επιλέξουν 12 επιτυχίες της Motown για μια συλλογή Motown Chartbusters που θα περιλάμβανε τις δημοφιλέστερες 20 επιτυχίες της εταιρείας.

Το άστρο του Rick James έλαμψε την εποχή της disco-soul και ήταν η πιο rock εκδοχή της μαύρης μουσικής στη Motown.

Η Motown από τα 80s έως σήμερα

Στη δεκαετία του 80 έλαμψαν άλλα αστέρια όπως ο Rick James και ο Lionel Richie, όπως και άλλα τραγούδια της Motown μέσω της πολύ καλής ταινίας Η Μεγάλη Ανατριχίλα (The Big Chill) του 1983, που ήταν γεμάτη από Motown Sound. Το soundtrack της περιείχε αποκλειστικά κλασικές επιτυχίες της Motown, μεταξύ άλλων των Marvin Gaye και Smokey Robinson, καθώς και των Temptations των οποίων έγινε επιτυχία πάλι το Ain’t Too Proud To Beg. Ένα τραγούδι που πρωτοκυκλοφόρησαν στις αρχές του 1966, στις μεγάλες δόξες της Motown και έκαναν ξανά επιτυχία οι Rolling Stones το 1974 και ο Rick Astley το 1988.

Μέχρι το 1988, ο Gordy πούλησε την δισκογραφική εταιρία στην MCA και αυτή με την σειρά της στην Polygram η οποία εν συνεχεία αγοράστηκε από την Universal. Αλλά ποιος νοιάζεται; Η μεγάλη επιτυχία της Motown είναι ότι, αν και 62 ετών, ο ήχος της δεν είναι καθόλου «γερασμένος», αλλά παραμένει τόσο μοντέρνος και επιδραστικός.

Το γυναικείο σχήμα των Velvelettes ποζάρει στο Detroit έξω από το καλύτερο club της πόλης, το 20 Grand.

Στα τέλη της δεκαετίας του 80 και στη διάρκεια της δεκαετίας 90 σχεδόν όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες της Motown εντάχθηκαν στο Rock and Roll Hall of Fame. Στη δική του ένταξη το 1988, ο ιδρυτής της Motown, Berry Gordy, ανέφερε στην ομιλία του: «Ο Gordy προσπάθησε να αμβλύνει το φυλετικό χάσμα με μουσική που θα μπορούσε να αγγίξει όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από το χρώμα του δέρματός τους».

Σήμερα, η ετικέτα Motown είναι μέρος του Universal Music Group, με τον κλασσικό καταγεγραμμένο κατάλογο μουσικής που διαχειρίζεται η Universal Music Enterprises (UMe). Τα διαχρονικά τραγούδια του Motown μεταξύ 1959 και 1985 εκπροσωπούνται από το EMI Music Publishing.

Ακούστε παρακάτω τη λίστα με 50 από τις καλύτερες κυκλοφορίες της Motown Records.

Με πληροφορίες από τη Wikipedia, το αμερικανικό Time και το ogdoo.gr.

Loading...
Post Reality: Το 24ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ αναζητά τη νέα μορφή της μετα-πραγματικότητας
52 σπάνιες φωτογραφίες της ζωής του David Bowie.